Asistanlık
Yan dal uzmanlıktam liste, bağlı ana dallar, süreler
Yan dal uzmanlık, bir ana dalda uzman olduktan sonra o dalın alt alanlarından birinde yapılan ikinci uzmanlık eğitimi. Girişi YDUS, yani Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı. Ek-3 çizelgesinde 46 yan dal var; süreleri 2 ya da 3 yıl.
YDUS’a kim girebilir?
Temel şart, yan dalın bağlı olduğu ana dalda uzman olmak. Yönetmeliğin 13. maddesi bunu tek koşul olarak koyuyor. İç hastalıkları uzmanı olmayan biri tıbbi onkoloji eğitimine, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı olmayan biri neonatolojiye başvuramıyor.
Sınava girebilmek için uzmanlık belgesinin sınav tarihi itibarıyla Bakanlıkça tescil edilmiş olması gerekiyor. ÖSYM sınavı yılda en az bir kez yapıyor.
Ana dalda istenen yabancı dil yeterliliği yan dal için aranmıyor. 13. madde bunu açıkça yazıyor.
Devlet hizmeti yükümlülüğü ise bir engel. 3359 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi, 14/7/2023 tarihli değişiklikten sonra, yan dalda eğitime başlanabilmesi için yükümlülük süresinin en az yarısının tamamlanmış olmasını şart koşuyor. Yükümlülüğün kendisi devlet hizmeti yükümlülüğü sayfasında.
Hangi yan dal hangi ana dala bağlı, süresi kaç yıl?
| Yan dal | Bağlı ana dal | Süre |
|---|---|---|
| Algoloji | Fiziksel tıp ve rehabilitasyon | 2 yıl |
| Algoloji | Nöroloji | 2 yıl |
| Algoloji | Anesteziyoloji ve reanimasyon | 2 yıl |
| Askeri psikiyatri | Ruh sağlığı ve hastalıkları | 2 yıl |
| Cerrahi onkoloji | Genel cerrahi | 2 yıl |
| Çevre sağlığı | Halk sağlığı | 2 yıl |
| Çocuk acil | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk endokrinolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk enfeksiyon hastalıkları | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk gastroenterolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk genetik hastalıkları | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk göğüs hastalıkları | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk hematolojisi ve onkolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk immünolojisi ve alerji hastalıkları | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk kalp ve damar cerrahisi | Kalp ve damar cerrahisi | 2 yıl |
| Çocuk kardiyolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk metabolizma hastalıkları | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk nefrolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk nörolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk radyolojisi | Radyoloji | 2 yıl |
| Çocuk romatolojisi | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Çocuk ürolojisi | Üroloji | 3 yıl |
| Çocuk ürolojisi | Çocuk cerrahisi | 3 yıl |
| Çocuk yoğun bakımı | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| El cerrahisi | Genel cerrahi | 2 yıl |
| El cerrahisi | Plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi | 2 yıl |
| El cerrahisi | Ortopedi ve travmatoloji | 2 yıl |
| Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Epidemiyoloji | Halk sağlığı | 2 yıl |
| Epidemiyoloji | Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Gastroenteroloji | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Gastroenteroloji cerrahisi | Genel cerrahi | 2 yıl |
| Gelişimsel pediatri | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Geriatri | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Harp cerrahisi | Genel cerrahi | 2 yıl |
| Hematoloji | İç hastalıkları | 3 yıl |
| İmmünoloji ve alerji hastalıkları | İç hastalıkları | 3 yıl |
| İmmünoloji ve alerji hastalıkları | Göğüs hastalıkları | 3 yıl |
| İmmünoloji ve alerji hastalıkları | Deri ve zührevi hastalıkları | 3 yıl |
| İş ve meslek hastalıkları | Göğüs hastalıkları | 3 yıl |
| İş ve meslek hastalıkları | Halk sağlığı | 3 yıl |
| İş ve meslek hastalıkları | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Jinekolojik onkoloji cerrahisi | Kadın hastalıkları ve doğum | 3 yıl |
| Klinik nörofizyoloji | Nöroloji | 2 yıl |
| Nefroloji | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Neonatoloji | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Perinatoloji | Kadın hastalıkları ve doğum | 3 yıl |
| Romatoloji | Fiziksel tıp ve rehabilitasyon | 3 yıl |
| Romatoloji | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Sitopatoloji | Tıbbi patoloji | 2 yıl |
| Sosyal pediatri | Çocuk sağlığı ve hastalıkları | 3 yıl |
| Temel immünoloji | Tıbbi mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Temel immünoloji | Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Tıbbi mikoloji | Tıbbi mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Tıbbi onkoloji | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Tıbbi parazitoloji | Tıbbi mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Tıbbi viroloji | Tıbbi mikrobiyoloji | 2 yıl |
| Yoğun bakım | Anesteziyoloji ve reanimasyon | 2,5 yıl veya 3 yıl |
| Yoğun bakım | Genel cerrahi | 3 yıl |
| Yoğun bakım | Göğüs hastalıkları | 3 yıl |
| Yoğun bakım | İç hastalıkları | 3 yıl |
| Yoğun bakım | Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji | 3 yıl |
| Yoğun bakım | Nöroloji | 3 yıl |
| Yoğun bakım | Acil tıp | 3 yıl |
Tablodaki süreler, Tıpta Uzmanlık Kurulunun 1087 sayılı Kararına ekli tablodaki yürürlükteki sürelerle aynı. Tek istisna yoğun bakımın anesteziyoloji ve reanimasyon satırı.
Hangi ana dalın en çok yan dalı var?
Çocuk sağlığı ve hastalıkları ile iç hastalıkları, yan dal sayısı en yüksek iki ana dal. Çocuk sağlığı ve hastalıklarına bağlı on yedi yan dal var. İç hastalıklarına bağlı on yan dalın hepsi 3 yıl.
| Ana dal | Bağlı yan dallar |
|---|---|
| Çocuk sağlığı ve hastalıkları | Çocuk acil, çocuk endokrinolojisi, çocuk enfeksiyon hastalıkları, çocuk gastroenterolojisi, çocuk genetik hastalıkları, çocuk göğüs hastalıkları, çocuk hematolojisi ve onkolojisi, çocuk immünolojisi ve alerji hastalıkları, çocuk kardiyolojisi, çocuk metabolizma hastalıkları, çocuk nefrolojisi, çocuk nörolojisi, çocuk romatolojisi, çocuk yoğun bakımı, neonatoloji, sosyal pediatri, gelişimsel pediatri |
| İç hastalıkları | Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları, gastroenteroloji, geriatri, hematoloji, immünoloji ve alerji hastalıkları, iş ve meslek hastalıkları, nefroloji, romatoloji, tıbbi onkoloji, yoğun bakım |
Bazı ana dalların Ek-3’te hiç yan dalı yok. Göz hastalıkları, beyin ve sinir cerrahisi, aile hekimliği ve adli tıp bunlardan. Dalların tam listesi TUS bölümleri sayfasında.
Yan dal eğitimi ana daldan nasıl farklı?
Yönetmelik yan dal öğrencisine ana dalla aynı kuralları uyguluyor; iki noktada ayrışıyor.
Birincisi tez. 19. madde tez hazırlamayı ana dalda bitirme sınavına girebilmek için şart koşuyor; 21. madde de tezin kabulünü ana dal öğrencileri için şart sayıyor.
İkincisi yabancı dil. Ana dalda yerleştirme için istenen dil yeterliliği yan dalda aranmıyor.
Geriye kalan her şey ortak: rotasyonlar, eğitim karnesi, altı aylık kanaat notları, bitirme sınavı ve nöbet düzeni. Nöbetin yasal çerçevesi nöbet sayfasında.
Ayrıntı ve istisnalar
- Yoğun bakımda anesteziyoloji ve reanimasyon satırı için kanun çizelgesi 3 yıl yazıyor. Kurulun 17 Eylül 2015 tarihli ve 632 sayılı kararı süreyi, ana dal eğitimini süresi 5 yıl iken yapmış olanlar için 2,5 yıla indiriyor; süresi 4 yıl iken yapmış olanlar için 3 yıl bırakıyor.
- Yoğun bakımın acil tıp satırı 1087 ekinde yok; o satır çizelgeye 2024’te kanunla eklendi.
- Çizelgenin son değişikliği 21/2/2024 tarihli ve 7496 sayılı Kanunla yapıldı. Sosyal pediatri satırı eklendi ve yoğun bakımın bağlı ana dalları arasına acil tıp girdi.
- Askeri psikiyatri ile harp cerrahisinin yeri ayrı. Çizelgenin dipnotuna göre bu iki alandaki yan dal eğitimi Gülhane Askeri Tıp Akademisinde yapılır ve uzmanlık Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçerli olur.
- Birden fazla bağlı ana dalı olan yan dallarda kontenjanlar, hangi ana dallardan uzmanlık öğrencisi alınacağı belirtilerek ilan ediliyor.
- Aynı yan dallarda program kurulması da farklı yürüyor. Protokollü program oluşturma ve uzmanlık öğrencisi talep etme usulü Kurul kararıyla belirleniyor.
- Yönetmeliğin 12. maddesinde yükümlülük için daha eski bir ölçü duruyor: sınav tarihi itibarıyla yükümlülüğün tamamlanmasına dokuz aydan az süre kalmış olması. Kanundaki hüküm yönetmelikten sonra yürürlüğe girdi ve ÖSYM kılavuzları kanunun metnini aktarıyor.
Sık sorulanlar
Yan dal uzmanı olunca ikinci bir uzmanlık belgesi mi veriliyor? Uzmanlık belgeleri eğitimi başarıyla tamamlayanlar için Sağlık Bakanlığınca düzenlenip tescil ediliyor. Yan dal eğitimi de 21. maddedeki koşullar tamamlanınca bitmiş sayılıyor.
Yan dal eğitimi için yeni bir devlet hizmeti yükümlülüğü doğar mı? Doğuyor. 3359 sayılı Kanunun Ek 3. maddesi yükümlülüğü tabiplik, uzmanlık ve yan dal uzmanlığı eğitimlerinin her biri için ayrı ayrı sayıyor.
Yan dal eğitimine ara verilebilir mi? Yönetmeliğin 16. maddesine göre uzmanlık eğitiminin kesintisiz sürdürülmesi esas. Askerlik ve doğum sonrası ücretsiz izin gibi kanunen kabul edilen mazeretler ile mücbir sebepler dışında eğitime ara verenler aynı programa devam edemiyor.
Yan dal süresi kısalabilir mi? Kısalabiliyor. Bağlı olduğu ana dalda süre artırımı yapılmışsa ve artırımın gerekçesi olan müfredat o yan dalın alanıyla örtüşüyorsa, yan dalın süresi Kurulca üçte bire kadar azaltılıyor. Uygulanmış örneği, anesteziyoloji ve reanimasyon ana dalını süresi 5 yıl iken bitirenler için yoğun bakım süresinin 2,5 yıla indirilmesi.
Kaynaklar (4)
- Tıpta Uzmanlık Kurulu 1087 sayılı Karar eki, Uzmanlık Dalları ve Eğitim SüreleriErişim: 20 Kasım 2026
- 1219 sayılı Kanun, Ek-3 sayılı çizelgeErişim: 20 Kasım 2026
- Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (RG 3/9/2022-31942)Erişim: 20 Kasım 2026
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Ek Madde 5Erişim: 20 Kasım 2026
Güncellendi: